Τα 4 χρυσοχάλκινα άλογα της Χίου!!

Το τέθριππο του Λυσιππου.


Πλην από την έρευνα που έκανε ο Παναγιώτης Ξενάκης και αναρτήθηκε στο pathfinder στις 16/4 και στο chiosnews στις 30/4 και την οποία θα διαβάσουμε ποιο κάτω, εγώ το είχα στο μυαλό μου να το ψάξω από πέρυσι εάν θυμάμαι καλά των Σεπτέμβριο Οκτώβριο δεν θυμάμαι καθόλου τέλος πάντων, κάπου το μεσημεράκι έρχεται στο μαγαζί που δουλεύω μια κοπέλα (ωραία!!) η οποία ήταν  πωλήτρια, και έδινε ένα βιβλίο της nacionalgeografic που είχε διάφορες φωτογραφίες μέσα από θέματα που είχαν τραβήξει και τα είχαν ως τα ποιο σημαντικά γεγονότα , μόλις μας έδειξε και μια φωτογραφία με τα άλογα και άρχισε να λέει μπλα μπλα μπλα της λέει (ο Κώστας ο Πλυτάς πηγή γνώσης αυτό τι παιδί!!) το ξέρεις ότι αυτά τα άλογα είναι από την Χίο; Άφωνη η κοπέλα και αρχίζει το αντίστροφο μπλα μπλα μπλα να μαθαίνει και τη πουλάει μου λέει μετά ο Κώστας.


Βέβαια δεν έψαξα και πολύ να πω την αλήθεια γιατί έπεσα πάνω στο άρθρο του κ Ξενάκη και η συνέχεια δικιά σας.

Βέβαια ξεκινάει έτσι :( Είναι γνωστή στους Χιώτες η ύπαρξη των 4 χρυσοχάλκινων αλόγων της Χίου στον Άγιο Μάρκο της Βενετίας όπου παραμένουν μέχρι σήμερα.)
Δεν ξέρω πόσοι το γνωρίζουνε αυτό αλλά από μια μικρή έρευνα που έκανα δεν έχουν ιδέα η ποιο πολύ.


Είναι γνωστή στους Χιώτες η ύπαρξη των 4 χρυσοχάλκινων αλόγων της Χίου στον Άγιο Μάρκο της Βενετίας όπου παραμένουν μέχρι σήμερα. Αυτό το αριστούργημα, από τις πιο εντυπωσιακές λαφυραγωγημένες ελληνικές αρχαιότητες, κατασκευάστηκε κάπου στο διάστημα 100-400 μ.Χ. και ήταν μέρος ενός επίχρυσου τέθριππου άρματος με ηνίοχο μια άλλη εκδοχή λέει ότι φτιάχτηκε από τον Λύσιππο το 400 π.Χ.


Μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη το πρώτο μισό του 5ου αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β'

Το τέθριππο τοποθετήθηκε στον ιππόδρομο, σε κεντρικότατη θέση, πάνω από την κεντρική είσοδο του σταδίου, το οποίο είχε μήκος σχεδόν μισό χιλιόμετρο! Από εκείνο το σημείο ακριβώς ξεκινούσαν και οι ιπποδρομίες , αρματοδρομίες όπου μέσα από 12 πύλες ξεχύνονταν τα άλογα των Βένετων, Πράσινων, Κόκκινων και Λευκών στον στίβο υπό τις ιαχές 100.000 (!!!) περίπου θεατών
 
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, το 1204, εκτός από τον ιππόδρομο που σταμάτησε να λειτουργεί (δεν τον χώνευε και η Εκκλησία), τα άλογα ξηλώθηκαν και μεταφέρθηκαν στη Βενετία όπου και τοποθετήθηκαν πάνω από την κεντρική είσοδο της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου. Τα βούτηξε αργότερα και ο Ναπολέοντας όμως λιγότερο από 20 χρόνια αργότερα, το 1815, η Γαλλία αναγκάστηκε να τα επιστρέψει (με πόλεμο βέβαια, όχι με συλλογές υπογραφών). Τις τελευταίες δεκαετίες, από το 1977 ή το 1980, είναι μέσα στο ναό και απέξω έχουν τοποθετηθεί αντίγραφα.


Το περίεργο είναι ότι στις ξένες πηγές (ιταλικές κυρίως), αλλά και ελληνικές (που προφανώς το αντίγραψαν από τους Ιταλούς) αναφέρεται ότι τα αφαίρεσε από την Αψίδα του Τραϊανού στη Ρώμη ο Μέγας Κωνσταντίνος και τα μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη από όπου τα «έφερε πίσω» το 1204 ο Δόγης της Βενετίας. Μάλιστα σημειώνεται ότι ο Δόγης ενδιαφέρθηκε μόνο για τα άλογα και για τίποτα άλλο, πιθανότατα ως κατάκτηση ενός εμβλήματος της Πόλης (στον ιππόδρομο εκτός από αγώνες γίνονταν όλες οι σημαντικές εκδηλώσεις, οι γιορτές αλλά και οι ιδιαίτερες εκτελέσεις).
Κάποιες πηγές λένε ότι τα άλογα είναι ελληνική αρχαιότητα, άλλες πάλι όχι, συμπληρωματικά όμως στο ενδεχόμενο να προϋπήρχαν στην Αψίδα του Τραϊανού προβάλλεται η εικασία ότι ήταν ροδιακό αφιέρωμα στους Δελφούς από όπου κλάπηκαν από τον Νέρωνα και τοποθετήθηκαν σε αψίδα ενώ μετέπειτα κόσμησαν την Αψίδα του Τραϊανού


Πάντως όλο αυτό είναι πολύ βολική δικαιολογία για τους Ιταλούς μιας που άλλο είναι να «επέστρεψαν» και άλλο να κλάπηκαν εντελώς ενώ στις σημαντικές ιταλικές πηγές δε βρήκα κάτι που να αναφέρεται στη Χίο έστω και ως ενδεχόμενο (το να υπάρχει μια συγκεκριμένη πόλη, ως τόπος καταγωγής των αγαλμάτων θα μπορούσε να εγείρει διεκδικήσεις σε ένα τόσο σημαντικό καλλιτέχνημα). Μάλιστα στην ιταλική πηγή που παραθέτω παρακάτω, μία σημαντική και εκτενής μελέτη 28 σελίδων για τα άλογα, το βασικό ερώτημα και τίτλος είναι εάν είναι ελληνικά ή ρωμαϊκά (γίνεται αναφορά στη Χίο μόνο μία φορά και εντελώς μονολεκτικά, βαθιά μέσα στο κείμενο). Ίσως οι Χιώτες να έπρεπε να κάνουμε κάτι.

Εν πάση περιπτώσει, το θέμα μας είναι το εξής: έχετε αναρωτηθεί ποτέ πως ήταν αυτά τα άλογα με το άρμα και τον ηνίοχο τους, στον ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης;; Εγώ προσωπικά πάντως, ναι, ήμουν πολύ περίεργος. Και βρήκα την άκρη ας είναι καλά η σύγχρονη τεχνολογία και οι επιστήμονες που ασχολήθηκαν. Έτσι βρήκα τη διεύθυνση  


όπου μέσα από το άρθρο «Το παλάτι, ο ιππόδρομος και οι Δήμοι» παρουσιάζονται εικονικές ιφωτογραφίες, αλλά και βίντεο, μεταξύ άλλων και των αλόγων, των οποίων θα σας δείξω εδώ. Περισσότερες λεπτομέρειες για τα άλογα:




Σημείωση: Το άρθρο αυτό το βρήκα στο   Pathfinder και στο chiosnews





Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου