Στη Χίο υπήρξε η πρώτη παγκοσμίως καταγεγραμμένη κοινωνική εξέγερση. Η Μεγάλη Χιακή Ρήτρα

{Το κείμενο αυτό αφιερώνεται σε όλες τις δασκάλες και όλους τους δάσκαλους. Τους λειτουργούς οι οποίου μας ανοίγουν τις πύλες της γνώσης και της σκέψης}
Αν θυμάμαι καλά, η πρώτη φορά στη ζωή μου, που ένοιωσα περηφάνια για τον τόπο καταγωγής μου, ήταν σαν η δασκάλα μου, στο μάθημα της ιστορίας, ανάφερε ότι ο Σόλωνας, περιόδεψε σε όλη την Ελλάδα για να πάρει στοιχεία ώστε να διαμορφώσει το «Δημοκρατικό πολίτευμα». Τόνισε, ότι έμεινε στη Χίο, αρκετό καιρό, για να μελετήσει το πολίτευμα της, την «Πρώτη Δημοκρατία» στον κόσμο.
Τα μετεμφυλιακά χρόνια δύσκολα. Το μονοθέσιο ιδιωτικό σχολείο (ελλείψει Δημοσίου στην περιοχή) στεγαζόταν σε ένα παμπάλαιο οίκημα.Σε αντίθεση με το σήμερα, μερικές δεκάδες κακοντυμένα και πιθανά πεινασμένα παιδάκια με μπαλωμένα ρούχα, ρουφούσαμε αχόρταγα τις μαγικές λέξεις και τη γνώση που απλόχερα χάριζε η δασκάλα μας.
Πολλά χρόνια αργότερα, από εξωσχολικά βιβλία, μάθαινα ότι στη Χίο υπήρξε η πρώτη παγκοσμίως καταγεγραμμένη κοινωνική εξέγερση. Κάποτε, έκπληκτος στους Δελφούς, διάβαζα στη βάση του μεγάλου βωμού του Θεού Απόλλωνα ότι : «ΔΕΛΦΟΙ ΕΔΩΚΑΝ ΧΙΟΙΣ ΠΡΟΜΑΝΤΕΙΗΝ» ή «ΧΙΟΙ ΑΠΟΛΛΩΝΙ ΤΟΝ ΒΩΜΟΝ».
Ξεχωριστά προνόμια από τότε, αυτός ο Μυροβόλος τόπος; Φυσικά, ανά τους αιώνες, οι συμπατριώτες μας, στηριζόμενοι στη φιλοπρόοδο γνώση και την εργατικότητα τους, είχαν βρει τρόπους επηρεασμού και διαμόρφωσης αποφάσεων. Διάβασα πως οι άνθρωποι της τότε εποχής, μιλούσαν με δέος για τον «Χρυσό Δίσκο», τον οποίο αφιέρωσαν οι Χιώτες στο Μαντείο των Δελφών. Απόδειξη πλούτου και δύναμης !
{«Χίοις δε ο του Οινοπίωνος τάφος θέαν τε παρέχεται και τινας και λόγους είς του Οινοποίωνος τα έργα». Τους λόγους ανευρίσκω εις τον μύθον παρ’ Ιερωνύμω ένθα λέγεται ότι ματά την εξαφάνισιν του βασιλέως, οι Χίοι μετέφεραν εις Δελφούς
αφιερώσαντες τω θεώ, μέγαν δίσκον χρυσούν εφ΄ ου ήσαν γεγραμμέναι αι πράξεις Οινοπίωνος.} … {τας δε βίβλους ή δίσκον με γράμματα (ως της Κνωσού) έστειλαν οι Χίοι βραδύτερον εις το εν Δελφοίς μαντείον}
Δεν είναι τυχαίος ο τίτλος «Χίος η επιφανέστατη νήσος των Ιώνων». Αυτό σημαίνει ότι για να έχει τέτοια ανάπτυξη θα υπήρχε μια συντεταγμένη και ευνομούμενη πολιτεία.
Στις επαφές με συμπατριώτες μου, διαπίστωσα πλήρη άγνοια πάνω σε «μοναδικά», ιστορικά στοιχεία της Χίου. Σκέφτηκα ότι αξίζει τον κόπο, αυτές τις χαλεπές για τον Ελληνισμό ημέρες, να ασχοληθώ με την προβολή του τόπου μας προσφέροντας ταπεινά «αντίδωρο γνώσης» σε όλους!
Οψη Β
Η νήσος Λήμνος δίκαια σεμνύνεται Πανευρωπαϊκά, ότι στα χώματα της, και συγκεκριμένα στην Πολιόχνη, από την αυγή ακόμα της νεολιθικής περιόδου, την 5η με 4η χιλιετία προ Χριστού, υπάρχει το αρχαιότερο «Βουλευτήριο».

Το πρωτοπόρο νησί μας, περίφημο στην αρχαιότητα, δεν υστερεί των άλλων ιστορικών τόπων της αρχαιότητας σε νόμους, οργάνωση και διοίκηση.
Από όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, γραπτοί νόμοι, κάνουν αισθητή την παρουσία τους από το 700 - 650 π.Χ. Σύντομα δε, θα γίνουν οδηγός της κοινωνικής ζωής της Ελλάδας.
Αρχαιολογικά ευρήματα δηλώνουν ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους νόμους ήταν τοποθετημένοι σε δημόσιους χώρους, σε κάποιο ιερό ή με μορφή μνημείου σε κοινή θέα, ώστε να μπορεί ο καθένας να τους διαβάσει.
Η Μεγάλη Χιακή Ρήτρα

Περίπου τον όγδοο ή έκτο αιώνα π. Χ. θεσπίστηκε εδώ η «Μεγάλη Ρήτρα». Δηλαδή το καταστατικό του Νομοθετικού συστήματος του Χιακού Πολιτεύματος. Η παράδοση θέλει το μυροβόλο νησί μας, σαν κοιτίδα της Δημοκρατίας. Λέγεται ακόμα ότι ο Σόλων, εμπνεύστηκε από την Χιακή, Ρήτρα για να διαμορφώσει τους νόμους οι οποίοι θεμελίωσαν το Δημοκρατικό πολίτευμα των Αθηνών.
Μια επιγραφή, η οποία βρέθηκε το 1907, νότια από το χωριό Θολοποτάμι, εντοιχισμένη σε έναν τοίχο, θεωρείται σαν η αρχαιότερη αναφορά στην Δημοκρατία. Αυτή η επιγραφή, είναι χαραγμένη σε μια στήλη φαιής σκληρής Χιώτικης πέτρας, διαστάσεων Υ= 0,74 μ., Μ= 0,45 μ., και Π= 0,17 μ. Πάντα σύμφωνα με την κ. Lilian. H. Jeffery, η οποία την εξέτασε το 1949, και επιβεβαίωσε την αρχική χρονολόγηση του 1909, σύμφωνα με την οποία χρονολογείται γύρω στο 570 με 550 π. Χ.
Δυστυχώς, το νησί μας τότε ήταν σκλαβωμένο στους Οθωμανούς. Οι τότε ισχύοντες νόμοι, δεν επέτρεπαν την μεταφορά του ευρήματος, εκτός του τόπου που ήρθε στο φως. Παρ΄ όλα αυτά, κάτω από αφόρητες πιέσεις και παρεμβάσεις, οι τοπικές αρχές υποχρεώθηκαν να παραδώσουν αυτό το υπερπολίτιμο τεκμήριο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, στις Τουρκικές αρχές. Αυτές δε, σύμφωνα με άνωθεν εντολές, μετάφεραν και παρέδωσαν το εύρημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης.
Το τραγικό της όλης υπόθεσης, είναι το ότι την τύχη του όλου εγχειρήματος της μεταφοράς της «στήλης», διαχειρίστηκε ο Osman Hambi Bey, αρχαιολόγος και ιδρυτής του Αρχαιολογικού Μουσείου Κωνσταντινούπολης. Γιός του Edhem pasha, ο οποίος ήταν εξισλαμισμένος Χιώτης!
Οψη Γ
Βουστροφηδόν

Αυτή καθαυτή η στήλη, όπως και αυτές της Γόρτυνας, το κείμενο των αρχαϊκών νόμων ήταν γραμμένο βουστροφηδόν. Στη στήλη της Χιακής Ρήτρας, η μια πλευρά, διαβάζεται οριζοντίως, ενώ η άλλη καθέτως. Σε όλες τις πλευρές, το κείμενο είναι γραμμένο βουστροφηδόν.
Η έννοια «βουστροφηδόν» σημαίνει ανάγνωση της πρώτης γραμμής από αριστερά προς τα δεξιά, της δεύτερης από δεξιά προς αριστερά, πάλι στην τρίτη όπως στην πρώτη και συνεχίζει, όπως δηλαδή οργώνουν τα βόδια.
Η Χιώτικη ρήτρα, είναι χαραγμένη και στις τέσσερις πλευρές της πέτρας, η οποία πιθανολογείτε να ήταν τοποθετημένη απευθείας στο χώμα.
Βουλή Δημοσίη
Στην επιγραφή της Χιακής Ρήτρας, για πρώτη φορά στον Ελλαδικό χώρο, γίνεται αναφορά στον όρο «Βουλή Δημοσίη». Δίνει πολύτιμα στοιχεία ώστε να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε το επικρατούν πολίτευμα της εποχής. Το πιθανότερο θα ήταν μια μέση κατάσταση μεταξύ δημοκρατίας, στο αρχικό της στάδιο και ολιγαρχίας.
Την «Βουλή Δημοσίη» θα αποτελούσαν δύο συμβούλια. Ένα Δημοκρατικό με αντιπροσωπευτικά, αιρετά μέλη από κάθε Χιακή φυλή. Άλλο δε ένα συμβούλιο, αυτό των «Αριστοκρατών» με επιλεγμένους αντιπροσώπους. Φαίνεται ότι στο Χιακό πολίτευμα, το κυρίαρχο σώμα ήταν η Εκκλησία του Δήμου. Ο θεσμός και η καθιέρωση δεύτερης βουλής, «Βουλή Δημοσίη», ήταν η ακρογωνιαία πράξη, για την εμπέδωση του Δημοκρατικού πολιτεύματος.
Αυτή η νεωτεριστική ιδέα της δεύτερης βουλής, είχε τα εξής χαρακτηριστικά:
Τα μέλη της δεν ήταν ισόβια αλλά εκλέγονταν για ένα χρόνο.
Η εκλογή αντιπροσώπων δεν στηριζόταν στο αριστοκρατικό τους γένος.
Αριθμούσε πολύ περισσότερα μέλη της πρώτης.
Από ότι μπορούμε να συμπεράνουμε, η πτώση του Βασιλικού γένους και της ολιγαρχίας στη Χίο, έχει σχέση με την καθιέρωση της δημοκρατίας στο νησί μας. Ερευνώντας επισταμένως την πολιτική κατάσταση αυτή την δημιουργική εποχή, πιθανολογούμε την ύπαρξη στη Χίο κατ αρχήν:
Οψη Δ
Εκκλησίας του Δήμου, με δικαιώματα έκδοσης ρητρών και ψηφισμάτωνΒουλή δημοσίη, αποτελούμενη από εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού.

Βασιλέως και βουλής ξεχωριστών ευγενών, καταλοίπων του πάλαι ποτέ κραταιού αριστοκρατικού πολιτεύματος.
Βασιλέως αλλά και Δημάρχου. Πιθανότατα ήταν αιρετοί άρχοντες, ετησίας χρονικής διάρκειας. Οι αρμοδιότητες των δύο τελευταίων θα ήταν δικαστικές και πολιτικές. Με δικαιοδοσίες, ανάλογες ή παρεμφερείς με τις αντίστοιχες της Δημοκρατίας των Αθηνών όπως την είχαν διαμορφώσει ο Σόλωνας και ο Κλεισθένης.
Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι από τον 7ο π.Χ. αιώνα, οι πάντα πρωτοπόροι Χιώτες, είχαν καταφέρει να εμπεδώσουν μια μορφή δημοκρατίας, στην τυπική μορφή της τόσο γνωστής, Ελληνικής πραγματικότητας «Πόλη - Κράτος» με ευημερία – πλούτο αλλά και πολιτική σταθερότητα.
Γνώστης των δυσκολιών των καιρών των περιστάσεων και των προτεραιοτήτων της παρούσας κυβέρνησης, θα τολμήσω να πω, μήπως θα πρέπει κάποτε η Ελληνική κυβέρνηση, να ζητήσει να επιστραφεί αυτό το «Μοναδικό ντοκουμέντο», εκεί που ανήκει; Δεν μιλάμε για κάποιο αξιόλογο γλυπτό ή οποιονδήποτε αριστούργημα της αρχαιότητας. Μιλάμε για την πρώτη αναφορά στη Δημοκρατία Παγκοσμίως!
Σε εποχή παγκόσμιας απαξίωσης για την πατρίδα και το λαό μας. Όταν επί καθημερινής βάσεως τα διεθνή ΜΜΕ, μάς προσβάλουν βάναυσα με τα δημοσιεύματα τους, ορμώμενος από τα στοιχεία που παραθέτω, υψώνω φωνή διαμαρτυρίας και απευθυνόμενος στους ανάλγητους «Τοκογλύφους» της ΕΟΚ, υπενθυμίζω ότι μας χρωστάνε πολλά. Εμείς δεν τους οφείλουμε τίποτα.
Αυτό το «Μόρφωμα Κράτους» δικό τους δημιούργημα είναι. Μετά τον Αγώνα για την Παλιγγενεσίας μας, Αγγλογάλοι και Βαυαροί, έβαλαν τις βάσεις, έτσι ώστε να διασφαλίσουν τα συμφέροντα τους. Οι δήθεν ηθικοί Γερμανοί, πριν δημοσιεύσουν το άσεμνο δάκτυλο της Αφροδίτης, θα έπρεπε να κάνουν την αυτοκριτική τους... Να σκεφθούν ότι εν πολλοίς, την οικονομική ανάπτυξη τους την οφείλουν σε αυτό εδώ τον λαό. Στην κατοχή, δεν λήστεψαν μόνο το κράτος μας και τα αγαθά του. Πήραν τα αδέρφια μας σκλάβους για καταναγκαστικά έργα στον τόπο τους, χωρίς ποτέ να αποκαταστήσουν το άδικο!
Με τα χρήματα των αποζημιώσεων που όφειλαν να μας δώσουν, ως απεφάνθη στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων, έχτισαν τη βιομηχανία και τη δική τους ανάπτυξη ώστε να μας παραδίδουν υποβρύχια που .... γέρνουν. Πέραν αυτού προστατεύουν σαν «κόρη οφθαλμού», μιζαδόρους οι οποίοι με τις πράξεις τους, ζημίωσαν το Έθνος των Ελλήνων και τους έδωσαν το δικαίωμα να μας αποκαλούν διεφθαρμένους!
Τέτοιοι δάσκαλοι ηθικής μας παρέδωσαν μαθήματα! Οι «Άσπονδοι Φίλοι – Συνεταίροι και Σύμμαχοι» μας, πριν αναρτήσουν ή δημοσιεύσουν οτιδήποτε, πρώτα ας δουν τι περιέχουν τα ανά την Ευρώπη Μουσεία τους και αν έχουν φιλότιμο, ας μας επιστρέψουν αυτά τα οποία ληστρικά και παράνομα, έχουν στερήσει από την πολιτιστική κληρονομιά αυτού του Έθνους.
Αν σταθούμε με ίσους όρους απέναντι τους, αυτοί είναι που ενοχικά θα σκύψουν το κεφάλι, μη μπορώντας να μας αντικρύσουν!
Τελειώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Αθηνά Ζαχαρού – Λουτράρη και τον καπετάν Δημήτρη Μελαχροινούδη για την πολύτιμη βοήθεια τους
Για την ταπεινότητα μου, η λέξη «Δάσκαλος», έχει Θεία προέλευση. Απευθύνεται στον «Φωτισμένο Λειτουργό». Στον «Κοινωνό ιδεών» Σε αυτόν που του παραδίδουμε ένα «νήπιο» και το μεταλλάσει σε νοήμονα και ενεργό πολίτη. Η λέξη δάσκαλος είναι Τίτλος Τιμής για «Μύστες» και όχι επαγγελματική ειδικότητα!!!
Μιχάλης Γ. Καριάμης
Συνταξ. Πλοίαρχος Ε. Ν
Ελάχιστος μεταξύ του γένους των Ελλήνων
Info:
Ο συγγραφέας του άρθρου capt. Μιχάλης Καριάμης είναι συνταξιούχος πλοίαρχος του Εμπορικού Ναυτικού. Κατάγεται από την Χίο, το νησί της ναυτοσύνης. Είναι ιδρυτικό μέλος και συντονιστής της ομάδας «Χιακή Παρέμβαση». Μα πάνω από όλα, είναι ενεργός πολίτης.
Απο το e- fungus.gr

3 σχόλια :

  1. Πάρα πολύ ωραία δουλεία Αστέριε !!!! Συγχαρητήρια . Μία παρένθεση αν επιτρέπεις στους Δελφούς οι Χιώτες είχαν το προνόμιο να προηγούνται έναντι των άλλων Ελλήνων εάν ήθελαν να πάρουν κάποιο χρησμό. Επίσης ακριβώς απέναντι από τον Ναό του Απόλλωνα υπήρχε ο βωμός των Χιωτών .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φίλε μου, όπως βλέπεις, διευκρινίζω για τα προνόμια των Χίων εις τον Ιερό Χώρο των Δελφών, «ΔΕΛΦΟΙ ΕΔΩΚΑΝ ΧΙΟΙΣ ΠΡΟΜΑΝΤΕΙΗΝ » καθώς και το ότι ο Μεγάλος βωμός του Έλληνα θεού του φωτός ήταν ανάθημα των συμπατριωτών μας «ΧΙΟΙ ΑΠΟΛΛΩΝΙ ΤΟΝ ΒΩΜΟΝ»....... Το μόνο που δεν παρέθεσα στο άρθρο μου ήταν ότι ο σημερινός βωμός στους Δελφούς, έχει ανακατασκευαστεί με δωρεά του Φ. Αργέντη με φαιό Χιώτικο Μάρμαρο - Ευχαριστώ για την φιλοξενία του άρθρου μου
    Μιχάλης Γ. Καριάμης
    Πλοίαρχος Ε.Ν

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Να είστε καλά Κ Μιχάλη.. και το ξέρετε σας παρακολουθώ ανελλιπώς !!

    ΑπάντησηΔιαγραφή