Μετά μου ήρθαν οι ενοχές που είχα και όταν πρωτομπήκα στην Σχολή, όταν πρωτοέφυγα δηλαδή από την Χίο, μήπως λέω πολλές Χιώτικες εκφράσεις και δεν με καταλαβαίνουν ;
Μετά σκέφτηκα πως ο φίλος μου είναι από τον Όλυμπο, την Ελασσόνα, που να ξέρει τι σχέση έχει το λάδι και η θάλασσα ;
Και στο τέλος μου ήρθαν ανάμεικτα συναισθήματα χαράς και μελαγχολίας γιατί από την μιά χάρηκα που εγώ ήμουν τόσο τυχερός που έζησα στα παιδικά μου τόσο όμορφα πράγματα και μελαγχόλησα γιατί η μεταφορά τους από γενιά σε γενιά σταμάτησε σε μένα……
Πως βγήκε λοιπόν η έκφραση «Λάδι η θάλασσα» στον δικό μου μικρό κόσμο ;
Πριν 45 και βάλε χρόνια λοιπόν, όσοι είχαμε μικρή βάρκα στο χωριό που πέρασα όλα μου τα παιδικά καλοκαίρια, τον Καταρράκτη της Χίου, είχαμε και μία λάμπα LUX, όπως την λέγαμε τότε προσαρμοσμένη εμπρός από την πλώρη της βάρκας που έκαιγε υγραέριο και αντί για σύρμα είχε αμίαντο για να πυρακτώνεται και να παράγει το φως, όπως και μία μεγάλη φιάλη υγραερίου μέσα στην βάρκα που τροφοδοτούσε την λάμπα.
Με αυτά στην βάρκα μας λοιπόν, με τον πατέρα μου και τον αδελφό μου ξεκινούσαμε τα βράδια που η θάλασσα ήταν εντελώς ήρεμη χωρίς καθόλου κυματισμό, ενώ η σελήνη θα αργούσε να εμφανιστεί και φεύγαμε για «Πυροφάνι» !!!!
Έτσι λεγόταν το πιο συναρπαστικό ψάρεμα των παιδικών μου χρόνων!!!!
Άπειρες συγκινήσεις, απογοητεύσεις, χαρές και ελπίδες για το επόμενο ψάρεμα !!!
Κούραση, ξενύχτι, ταλαιπωρίες αλλά και η ικανοποίηση του ψαρά που επιστρέφει με τον κουβά σχεδόν πάντα γεμάτο ψάρια, σουπιές, καλαμάρια, χταπόδια και ό,τι άλλο είχε η θάλασσα να μας προσφέρει!!!
Βγάζαμε τα ψάρια και τα μοιράζαμε επί τόπου στο μυαλό και στις κουβέντες μας για το οικογενειακό τραπέζι της επόμενης μέρας, ποιός θα το φάει, πως θα το μαγειρέψει η μάνα μας, πώς το καμακώσαμε, πόσα μας ξέφυγαν κλπ κλπ
Τον πρώτο καιρό μπαίναμε και οι τρεις μέσα στη βάρκα και εναλλασσόμαστε στα καθήκοντα για να μάθουμε όλοι και το «κουπί» και το «καμάκι» !!! Αργότερα όταν εγώ τελείωνα το γυμνάσιο και ο αδερφός μου ήταν στο λύκειο πηγαίναμε μόνοι μας.
Θυμάμαι τον παπά του χωριού, το πιο σβέλτο καμάκι, χτυπούσε ακόμα και σκορπιό και μπαρμπούνι που ήταν τα πιο γρήγορα από όλα τα ψάρια που κάθονταν στον βυθό και που εγώ όποτε τα έχανα τολμούσα και έβριζα μπροστά στον πατέρα μου, που για μεγάλη μου έκπληξη δεν μου έλεγε κουβέντα …. 😂😂😂
Ο πίσω ήταν στο κουπί, έπρεπε να διαβάζει τα νοήματα του μπροστινού που ήταν στο καμάκι και να φέρνει την βάρκα χωρίς κουβέντες και χωρίς τον παραμικρό θόρυβο, πάνω από το ψάρι !!!
Ο μπροστά στο καμάκι καθοδηγούσε τον πίσω για την πορεία με το να φτιάχνει την «λαδιά» !!!
Η θάλασσα είναι σπάνια εντελώς ήρεμη ώστε η επιφάνεια της να είναι σαν γυαλί και να μπορείς να βλέπεις καθαρά τον βυθό. Πάντα υπάρχει και ένας πολύ μικρός κυματισμός που καθιστά την παρατήρηση του βυθού αδύνατη!!!
Εκεί ερχόταν η βοήθεια του λαδιού, ο ψαράς με το καμάκι είχε δίπλα στα πόδια του ένα τενεκεδένιο κουβαδάκι «της Φυτίνης» 😂😂συνήθως, το οποίο είχε γεμίσει με τσαιλι (άλλη Χιώτικη λέξη για το χαλίκι, μικρά πετραδάκια, όσο οι κόκκοι του καφέ) από το γιαλό και το οποίο είχε ανακατέψει με μπόλικο λάδι από τα τηγανόλαδα που περίσσευαν στο σπίτι.
Αυτός με το καμάκι λοιπόν, έπαιρνε κάθε τόσο μια κουταλιά, με το κουτάλι της σούπας που είχε στο κουβαδάκι με το τσαίλι και το πετούσε όσο πιο μακρυά μπορούσε, συνήθως 5-10 μέτρα μπροστά από τη βάρκα, έφτιαχνε την «λαδιά» που εκεί πήγαινε την βάρκα αυτός με το κουπί !!
Σε αυτά τα 5-10 μέτρα η θάλασσα γινόταν σαν γυαλί, ο ψαράς μέχρι και βάθος 3-4 μέτρα έβλεπε τα πάντα στον βυθό !!!
Η θάλασσα για αυτά τα 5-10 μέτρα γινόταν «λάδι» και έτσι επικράτησε αυτή η ψαράδικη έκφραση που λίγοι πια ξέρουν τις πηγές της !!!!
Οι παλιότεροι ναυτικοί χρησιμοποιούσαν το λάδι όχι για ψάρεμα αλλά για παρατήρηση του βυθού.
Σήμερα χαθήκαν αυτά, βγήκαν τα βυθόμετρα για να βλέπεις τα ψάρια στο βυθό, το πυροφάνι απαγορεύεται, λάδι δεν ρίχνει πια κανένας στην θάλασσα αλλά μας έμεινε η έκφραση «θάλασσα λάδι» που ελάχιστοι ξέρουν πως πραγματικά συνδέονται αυτά τα δύο !!!!
Π.Π
