Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγίας Μαρκέλλας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγίας Μαρκέλλας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

22 Ιουλίου Αγίας Μαρκέλλας της Χιοπολίτιδος

Ήθελα να γράψω για ένα θαύμα που έμαθα πριν λίγα χρόνια και το είχαν γράψει και οι εφημερίδες εδώ στην Χίο αλλά εκείνη την ώρα διάβασα και κάτι που δεν ήξερα οπότε ήθελα να μοιραστώ αυτό μαζί σας!
22 Ιουλίου λοιπόν μια ημερομηνία που υπενθυμίζει μια εορτή που γνωρίζει και τιμάει κάθε Χιώτης, είτε αυτός βρίσκεται στο νησί είτε σε οποιοδήποτε σημείο της υφηλίου. 

 Τα ιερά λείψανα της Αγίας Μαρκέλλας

Και όχι μόνο κάθε Χιώτης, αλλά και σε όλη την Ελλάδα, ακόμα και σ’ ολόκληρο τον κόσμο, πολλοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί ευλαβούνται την εορτή αυτή, καθώς το όνομα της αθλοφόρου μάρτυρος Αγίας Μαρκέλλας της Χιοπολίτιδος έχει γίνει παντού γνωστό, γιατί καθώς λέει και το τροπάριο της «πηγή θαυμάτων άφθονος δείκνυσι».

Το Βίο και το Μαρτυρίο της Αγίας όλοι λίγο πολύ, τη γνωρίζουμε. 
Θέμα όμως του παρόντος άρθρου είναι η παρουσίαση όσων πληροφοριών μπορέσαμε να συλλέξουμε από διάφορες πηγές και αφορούν τα ιερά λείψανα της «καλλιμάρτυρος» Μαρκέλλας.
 
Ο ίδιος ο Θεός τιμάει τους Αγίους εμποτίζοντας με την άκτιστη θεία Χάρη Του όχι μόνο την ψυχή του Αγίου, αλλά και το σώμα του. Γι’ αυτό η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει ιδιαίτερη τιμή και προσκύνηση στα ιερά λείψανα των Αγίων, που με τη ζωή τους δόξασαν το Θεό. Στο Μαρτύριο του Αγίου Πολυκάρπου, επισκόπου Σμύρνης (+156), διαβάζουμε ότι για τους Χριστιανούς τα λείψανα των Αγίων είναι «τιμιώτερα λίθων πολυτελών και δοκιμώτερα υπέρ χρυσίον» πολυτιμότερα και από τους πολύτιμους λίθους και σημαντικότερα από το χρυσάφι). Ο Μέγας Βασίλειος μας υπενθυμίζει: «ο αψάμενος οστέων μάρτυρος λαμβάνει τινά μετουσίαν αγιασμού εκ της τω σώματι παρεδρευούσης χάριτος» αυτός που προσκυνάει οστά μάρτυρα λαμβάνει μια μορφή αγιασμού από τη Χάρη που υπάρχει στο λείψανο του Αγίου).


Η Αγία Μαρκέλλα, «της αγνείας το ρόδον και της Χίου το βλάστημα», έβαψε με το αίμα της λαμπρής μαρτυρικής αθλήσεώς της το χώμα της Χιακής γης, κατά την επικρατέστερη εκδοχή στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. Όπως αναφέρει το Απολυτίκιό της «του Κυρίου τοις νόμοις και τοις θείοις διδάγμασι πειθόμενη»  κάνοντας υπακοή στους νόμους του Κυρίου και τα θεία διδάγματα) στέφθηκε από το Χριστό με το αμάραντο στεφάνι του Μαρτυρίου.
 
Όπως γνωρίζουμε από το Συναξάρι της Αγίας, μην μπορώντας να τρέξει άλλο η Αγία Μαρκέλλα, πληγωμένη καθώς ήταν από τα βέλη που της έριξε ο πατέρας και θύτης της, προσευχήθηκε με ζέουσα πίστη στον Κύριο ν’ ανοίξει ο βράχος που πατούσε και να την προφυλάξει. Και τότε για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι «όπου βούλεται ο Θεός νικάται φύσεως τάξις».

 Ο σκληρός και συμπαγής βράχος ανοίγει σαν να ήταν μαλακό κερί και εγκλωβίζει μέσα του το σώμα της Αγίας μέχρι το στήθος. Ο πατέρας της με εωσφορικό μένος, αφού δεν καταφέρνει να την αποσπάσει από την ασφάλεια που κατά θεϊκή εντολή της παρέχει η πέτρινη αγκάλη του βράχου και τυφλωμένος από τα δαιμονικά του πάθη, αφού της αποκόψει τους μαστούς την αποκεφαλίζει.
 Ο κατ’ όνομα μόνο πατέρας της Αγίας, αυτός ο «κακομήχανος ανήρ», αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού που λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας, δηλαδή: «Νους γαρ αποστάς του Θεού ή κτηνώδης γίνεται ή δαιμονιώδης» ο νους του ανθρώπου, όταν απομακρυνθεί από το Θεό ή κτηνώδης γίνεται ή δαιμονικός).
Από την ημέρα του Μαρτυρίου της και μέχρι σήμερα ο βράχος, που προφύλαξε την Αγία Μαρκέλλα, έγινε ο τάφος της και συνάμα η λειψανοθήκη της, όπου κατά βούληση του Θεού διαφυλάσεται ολόκληρο το Άγιο λείψανό της εκτός από την κεφαλή της Αγίας. 

Για το λόγο αυτό τον ιερό αυτό βράχο ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος στην Ακολουθία της Αγίας που συνέγραψε τον ονομάζει «Σορόν» (=το σώμα του νεκρού που περικλείεται μέσα σε θήκη – φέρετρο). Από το σημείο αυτό, όπως όλοι γνωρίζουν πηγάζει το ιαματικό Αγίασμα της Αγίας Μαρκέλλας, το οποίο, όταν διαβάζεται η Ακολουθία της, συχνά γίνεται θερμό και δείχνει σημάδια ελαφρού βρασμού και πληθώρα θαυμάτων ανά τους αιώνες επιτελεί ο Θεός με τις πρεσβείες της θαυματουργού Αγίας Μαρκέλλας.
 Στους ύμνους προς τιμήν της ψάλλει η Εκκλησία: «ρώσιν νέμει και κινδύνων απαλλαγήν τοις προς αυτήν κραυγάζουσι»  ενδυνάμωση προσφέρει και απαλλαγή από τους κινδύνους σ’ αυτούς που την επικαλούνται). Μάρτυρες όλων αυτών πλήθος επωνύμων και ανωνύμων πιστών αλλά και Αγίων όπως ο Άγιος Μακάριος. ο Άγιος Νικηφόρος, ο Άγιος Νεκτάριος. Πλήρης επιβεβαίωση των λόγων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου ότι τα λείψανα των Αγίων είναι: «μέγιστα του Θεού δώρα και αγαθών θησαυρούς». Ο βράχος που ποτίστηκε με το τίμιο αίμα της γεμάτης αρετές Παρθενομάρτυρος και περιέκλεισε το Άγιο λείψανό της έγινε, όπως λέει και ο Άγιος Βασίλειος: «εις τους υγιείς φυλακτήριον και χορηγία τέρψεως» και στους ασθενείς «παρηγορία».

Η αρχική προφορική παράδοση που διαφύλαξε στη μνήμη των πιστών τις λεπτομέρειες του Μαρτυρίου της Αγίας Μαρκέλλας καταγράφηκε στα Συναξάριά της, αλλά αποτυπώθηκε και στην εικονογραφία, δηλαδή στις άγιες εικόνες που πολύ εύστοχα οι Πατέρες της Εκκλησίας ονομάζουν «τα βιβλία των αγραμμάτων». Αν προσέξουμε στις εικόνες της πανσέμνου Αγίας παριστάνεται ο πατέρας – δήμιος να αποκεφαλίζει την Μάρτυρα και το κεφάλι της να το ρίχνει στη θάλασσα. Εκεί πλέει γαλήνιο, φωτιζόμενο από τη Χάρη του Θεού. Τι όμως απέγινε η Τιμία Κάρα (=κεφαλή) της αθλοφόρου Αγίας Μαρκέλλης; Υπάρχουν λοιπόν διάφορες εκδοχές τις οποίες παραθέτουμε ακολούθως.
 
Ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος, ο οποίος, όπως προείπαμε, συνέταξε την Ακολουθία της, ο ίδιος κατέγραψε και το βίο της Χιοπολίτιδος Αγίας, βασιζόμενος και για τα δυο σε προϋπάρχοντα υλικό που βρήκε σε παλαιό χειρόγραφο. Όλα αυτά τα περιέλαβε στο βιβλίο του «Νέον Χιακόν Λειμωνάριον», όπου μας διασώζει και μία άκρως σημαντική πληροφορία όσον αφορά την τύχη της Τιμίας Κάρας της Αγίας Μαρκέλλας. Γράφει λοιπόν τα ακόλουθα: «Άδεται λόγος εκ τε παραδόσεως και ο τα πάτρια της Χίου συλλέξας και έγραφον μας το άφησεν, ότι η μαρτυρική κάρα της Αγίας Μαρκέλλης, ευρίσκεται εις την Παλαιάν Ρώμην». Σύμφωνα λοιπόν με τον Άγιο Νικηφόρο μέχρι τις ημέρες του (τέλη 18ου – αρχές 19ου αιώνα) διατηρούνταν προφορική παράδοση ότι η κεφαλή της Αγίας μετά το Μαρτύριό της μεταφέρθηκε και παραμένει στην Παλαιά Ρώμη. Εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε ότι λέγοντας Παλαιά Ρώμη εννοεί τη Ρώμη της Ιταλίας, σε αντιδιαστολή με τη Νέα Ρώμη, που δεν είναι άλλη από την Κωνσταντινούπολη, την οποία ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο Άγιος και Ισαπόστολος της Εκκλησίας μας, όταν τη θεμελίωσε ως νέα πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, την ονόμασε Νέα Ρώμη.
Παράλληλα όμως με την άγραφη παράδοση υπάρχει και η καταγραφή της, την οποία έκανε, όπως λέει ο Άγιος Νικηφόρος, «ο τα πάτρια της Χίου συλλέξας», δηλαδή ο Χίος ιατρός, φιλόσοφος και διαπρεπής θεολόγος – υπερασπιστής της Ορθοδοξίας Γεώργιος Κορέσσιος (1580 – 1660). Δυστυχώς όμως αυτή η αναφορά του «Φιλοκαλιστή» Αγίου είναι άκρως λακωνική χωρίς να μας παρέχει κάποια πιο διαφωτιστική πληροφορία. Δεν αναφέρει λοιπόν σε ποιο συγκεκριμένο ναό της Ρώμης βρίσκεται αποθησαυρισμένη η Τιμία Κάρα της Αγίας Μαρκέλλας, ούτε περισσότερα και σαφέστερα στοιχεία μας παραθέτει για το πώς βρέθηκε εκεί, πλην των όσων αναφέρει η προφορική παράδοση. Γι’ αυτό από πολλούς αμφισβητείται η ακρίβεια της μαρτυρίας και προβάλλεται η πιθανότητα της συγχύσεως με την ομώνυμή της Αγία Μαρκέλλα τη Ρωμαία (335 – 410 μ.Χ.), η οποία υπήρξε μαθήτρια του Μεγάλου Αθανασίου και του Αγίου Ιερωνύμου, έζησε ως μοναχή και εκοιμήθη εν Κυρίω στη Ρώμη, μη έχοντας φυσικά καμιά σχέση με τη Χίο.
Είναι πάντως άξιο απορίας που μέχρι σήμερα δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα η ορθότητα ή μη της αναφοράς αυτής του Οσίου Νικηφόρου περί υπάρξεως της Τιμίας Κάρας της Αγίας Μαρκέλλας στη Ρώμη. Αν δεν ευσταθεί αυτή η μαρτυρία, απλώς θα διευκρινιστεί το θέμα και φυσικά αυτό καθόλου δεν θ’ αποτελεί μομφή για τον Όσιο για το ακούσιο αυτό λάθος του. Εξάλλου κανείς Άγιος δεν διεκδικεί το αλάθητο, πολύ δε περισσότερο ο κατά πάντα ταπεινός δούλος του Θεού, ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος.
 Αν όμως ευσταθεί η μαρτυρία, θα ήταν εν πρώτοις πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε με σιγουριά την ύπαρξη και άλλων λειψάνων της Αγίας. Και κατά δεύτερον θα ήταν μεγάλη ευλογία για το νησί μας, την Ελλάδα και όλους τους Ορθοδόξους αν μπορούσε η Χιακή Εκκλησία να διεκδικήσει την επιστροφή της Τιμίας Κάρας στην πατρώα γη, όπως είχε γίνει το 1967 με τμήμα των λειψάνων του Αγίου Ισιδώρου.
Σύμφωνα με παλαιές προφορικές μαρτυρίες που καταγράφει σε βιβλίο της η Πόπη Χαλκιά – Στεφάνου, υπάρχει και δεύτερη εκδοχή για την αποτμηθείσα κεφαλή της Αγίας Μαρκέλλας. Με βάση αυτή τη διήγηση, ο βοσκός, ο οποίος υπέδειξε στον παιδοκτόνο πατέρα της Αγίας τη βάτο στην οποία αυτή κρυβόταν, μετά το μαρτύριό της έφθασε έντρομος στη Βολισσό και ανακοίνωσε τα συμβάντα. Πλήθος ανθρώπων έφθασαν στον τόπο του μαρτυρίου και ο ιερέας που ήταν μαζί τους με χώμα σκέπασε το ακέφαλο σώμα της Αγίας, το οποίο παρέμενε γερά κρατημένο μέσα στο βράχο. Τότε πρόσεξαν την κεφαλή της να επιπλέει στη θάλασσα και προσπάθησαν να την περισυλλέξουν, αλλά όλες οι προσπάθειές τους ήταν μάταιες. Αμέσως όλοι προσευχήθηκαν θερμά στον Κύριο και η Τίμια Κάρα σιγά σιγά έφθασε στην ακτή από μόνη της, σημάδι ολοφάνερο της αγιότητάς της. Με ευλάβεια τη μετέφεραν στο σημείο της καμένης βάτου όπου και την έθαψαν. Σύμφωνα λοιπόν με την προφορική αυτή παράδοση «σε αντίθεση με την πληροφορία που διασώζει ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος, η Τιμία Κάρα της Αγίας εφυλάσσετο στο ναό που ανεγέρθηκε προς τιμή της στο σημείο της ταφής της αγίας κεφαλής. Ένα μέρος μάλιστα του ιερού αυτού Λειψάνου ετέθη στην Αγία Τράπεζα κατά τα εγκαίνια του Ναού της Μάρτυρος».
Όμως σχετικά με την αγία κεφαλή της Αγίας Μαρκέλλας υπάρχει και τρίτη εκδοχή την οποία πάλι διασώζει η προφορική παράδοση και σχετίζεται με την ύπαρξη μικρού ναού που τιμάται στ’ όνομά της και είναι χτισμένος πάνω στα ερείπια του αρχαιοελληνικού ναού του Φαναίου Απόλλωνος. Σύμφωνα με την παράδοση η κεφαλή της Αγίας από τον τόπο του Μαρτυρίου της έφτασε με τα κύματα της θάλασσας μέχρι τα Κάτω Φανά κι εκεί κατά θεία Πρόνοια έγινε αντιληπτή και την περισυνέλλεξαν ντόπιοι ψαράδες κι έτσι χτίστηκε προς τιμήν της το μικρό αυτό εκκλησάκι. 
Με βάση τα πορίσματα των αρχαιολογικών ερευνών που έγιναν στο χώρο αυτό, προκύπτει ότι κάτω από τον σημερινό ναΐσκο της Αγίας Μαρκέλλας στα Φανά και γύρω του διασώζονται τα ερείπια μεγάλης βασιλικής του 6ου αιώνα μ.Χ. και ακόμα παρακάτω τα υπολείμματα μιας πιο μικρής αλλά ακόμα παλαιότερης εκκλησίας.
Στο σημείο αυτό ας προσθέσουμε ακόμα κάτι σχετικό. Ο Όσιος Νικηφόρος ο Χίος γράφει στο Συναξάριο της Αγίας: «η μακαρία αύτη και άσπιλος νύμφη του Χριστού Μαρκέλλα ήτον από την νήσον Χίον, από ένα χωρίον του επάνω μέρους καλούμενον Βολισσόν». 
Πέραν όμως αυτής της γνωστής και γενικά απ’ όλους αποδεκτής καταγωγής της Αγίας από το χωριό της Βολισσού, ο Γεώργιος Ζολώτας αναφέρει ότι οι κάτοικοι των Μεστών υποστηρίζουν ότι γεννήθηκε στο χωριό τους. Δε γνωρίζω αν υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα στις δύο αυτές προφορικές παραδόσεις των Νοτιοχώρων, δηλαδή Μεστών και Αγίας Μαρκέλλας Φανών, το μόνο βέβαιο είναι ότι αντανακλούν τη μεγάλη τιμή και αγάπη που έτρεφαν ανέκαθεν οι Χιώτες για την Αγία και καλλιπάρθενο Μάρτυρα του Χριστού, την οποία αισθάνονταν ως πολύ κοντινό σ’ αυτούς πρόσωπο.

Η χάρη των αγίων λειψάνων της Αγίας Μαρκέλλας και οι πρεσβείες της προς τον Τριαδικό Θεό ας σκεπάζουν το νησί μας και την πατρίδα μας στις δύσκολες αυτές ημέρες που ζούμε.
..
Βασίλειος Γ. Βοξάκης
Θεολόγος καθηγητής
ChiosOpinion.gr
Share:

ΔΗΜΟΦΙΛΗΣ

> Ελπίζουμε να βασιστούμε σε πιστούς αναγνώστες και όχι σε ακανόνιστες διαφημίσεις. Ευχαριστώ!

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Ενημερωθήτε για νέες αναρτήσεις.

Labels

Blog Archive

Recent Posts